Sahte Pokémon Emerald Kartuşu Nasıl Anlaşılır?

Emerald ilanına bakıyorsun. Kartuş yeşil, etiket yerinde, fiyat da makul, ama içinden "bu orijinal mi acaba" diye bir ses geliyor. O ses haklı olabilir, çünkü sahte bir Emerald tek bir işaretten anlaşılmaz. Etiketten, kasadan ve arka yüzden birkaç ipucunu birlikte okuyarak yakalarsın. Aşağıdaki kontrol listesiyle bir ilanı satın almadan eleyebilir, kartuş eline geçtiğinde de içini açıp son sözü söyleyebilirsin. İşin yarısı da her açıdan net fotoğraf göstermeyen ve iadeyi açıkça yazmayan satıcıdan hiç almamak.

Önce bir terim. İlanlarda "repro" ya da "reproduction" diye geçen kartuş, orijinal olmayan bir yeniden basım demek. Pratikte "bootleg" ve "fake" ile aynı şeyi anlatıyor. Sahte Game Boy ve Nintendo DS oyunları piyasada bol, 3DS ve Switch'te ise çok daha az görülüyor. Bu aldatmacanın en çok başına geldiği seri de Pokémon. Emerald, GBA'nın ömrünün sonunda Hoenn'in "kesin sürümü" olarak çıktı. Bence bu yüzden hedefin tam ortasında duruyor. Hoenn'in seride nereye oturduğunu merak edersen Pokémon nesilleri rehberimize göz atabilirsin.

Fotoğraftan sahte Emerald nasıl anlaşılır?

Fotoğrafta önce etikete bak. Orijinal etiket hafif yansıtıcı bir parıltı verir, baskısı keskin ve renklidir. Sahte etiket tanecikli, soluk ya da donuk görünür, bazen de hafif eğik yapıştırılmıştır. Pokémon logosu orijinalde nettir.

Sonra ayrıntılara in. Altın renkli "Official Nintendo Seal of Quality" mührü ortalanmış ve temiz basılmış olmalı, kabartması da belli olmalı. Bulanık ya da yamuk yazılı bir mühür uyarı işaretidir. Kartuşun neresinde "Nintendo" yazıyorsa yanında ticari marka simgesi de bulunmalı. Simge yoksa kartuş sahtedir. Harflere de tek tek bak. Sahteler ilk bakışta doğru görünür ama bir iki harfleri farklıdır. Ön yüzde küçük bir başparmak tutamağı, hemen altında da kalın harflerle "GAME BOY ADVANCE" yazısı yer alır.

Etiketin sağ tarafındaki damgalı numaralarda işler biraz karışıyor. Bazı rehberler bu numaraların hiç olmamasını ya da çok soluk durmasını doğrudan sahtelik işareti sayıyor. Başka bir rehber ise bir yerde her GBA kartuşunda bu numaraların bulunduğunu yazıyor. Aynı rehber başka bir yerde, üretim partileri arasında fark olabileceği için numara yoksa hemen "sahte" denmemesini öneriyor. Bu yüzden numarayı tek başına hüküm verdiren bir kanıt gibi okuma, diğer işaretlerle birlikte değerlendir.

Kasa rengi de çok şey söyler. Emerald'ın kasası zengin bir zümrüt yeşilidir ve yarı saydamdır. Cam gibi şeffaf değildir ama içini sezersin. Yeşil fazla açık, fazla koyu ya da fazla bulanıksa şüphelen. Bir karşılaştırma işini kolaylaştırır. Ruby, Sapphire ve Emerald koyu ve yarı saydam kasalarla gelir. FireRed ve LeafGreen'in kasası ise parlak ve daha opaktır.

Kartuşun arka yüzünde ne yazmalı?

Orijinal bir Emerald'ın arkasında bir dikdörtgen bulunur. Bu dikdörtgende Nintendo logosu, "AGB-002" model numarası ve "PAT. PEND. MADE IN JAPAN" yazısı yer alır. Model numarası farklıysa kartuş büyük ihtimalle sahtedir. Plastiğin kendisine kalıplanmış küçük bir sayı ya da harf kodu da olmalı. Bu kod üretim partisini izlemeye yarar. Sahtelerde bu kod çoğu zaman ya hiç yoktur ya kaymıştır ya da erimiş gibi görünür.

Vidaya da bak. Orijinal kartuş tri-wing (üç uçlu yıldız biçimli) vida kullanır. Fotoğrafta düz ya da yıldız başlı (Phillips) bir vida görüyorsan bu büyük bir uyarıdır. Satıcıdan arka yüzün yakın plan fotoğrafını istemek bu yüzden en değerli hamlen. Bu fotoğrafı göndermekte naz yapan satıcı sana zaten yeterince şey söylemiş olur.

Kartuşun içinde neye bakmalısın?

Kartuş eline geçtiyse 1,5 mm'lik bir tri-wing tornavidayla açabilirsin. En hızlı test pildir. Orijinal Emerald'ın içinde bir adet CR1616 pil bulunur. Pil metal bir kafesin içinde durmaz ama etrafında sarı ya da mavi bir halka olabilir. Sahtelerde pilin yerinde çoğu zaman siyah bir epoksi damlası (reçineyle kaplanmış çip) görürsün. FireRed ya da LeafGreen açıyorsan pil aramaya kalkma. Bu oyunlarda zamana bağlı etkinlik olmadığı için pil de yok.

Devre kartında "Nintendo" yazısı ve "AGB-E05-01" gibi bir model kodu olmalı. Bu kod karta kazınmıştır, üstüne yapıştırılmış bir etiket değildir. Sol üst köşede altın renkli bir dikdörtgen yer alır. Bu dikdörtgen dört küçük parçadan oluşur ve her parçada bir ila üç nokta bulunur.

Çiplere de bak. Bir rehber "MX" yazılı çip aramanı söylüyor. MX, Macronix'in ön eki. Başka bir rehber ise Macronix'in yanında Sharp ve Fujitsu'yu da sayıyor. Yani MX görmemen tek başına sahtelik kanıtı değil. Asıl alarm, çipin üstünün boş olması, yazının hatalı olması ya da yüzeyin zımparalanmış gibi durmasıdır. Sarı yapıştırıcıyla eğri tutturulmuş bir çip de aynı alarmı verir.

Kart üzerindeki kazınmış tarih kodları da ipucu verir. Rehberlerden birinin yazarı Emerald için 2002 ile 2005 arası kodlar beklediğini söylüyor. 2008 ve sonrası bir kodu ya da hiç tarih olmamasını da dönem dışı üretim işareti sayıyor. Ama bu onun kişisel beklentisi. 2006 ve 2007 kodları hakkında bir şey söylemiyor. Üstelik 2002 ve 2003, Emerald'ın Japonya'da çıktığı 2004'ten önceye denk geliyor. Tarih kodunu da diğer işaretlerle birlikte oku.

Pilin durumu da seni yanıltmasın. Bu oyunlar artık üretilmiyor, önceki sahibi pili değiştirmiş olabilir. Değişim düzgün yapıldıysa bunda bir sorun yok. Pili bitmiş bir kartuşu da sırf bu yüzden sahte sayma. İki durumda da karar için diğer ipuçlarına bakarsın.

eBay ya da Mercari'de hangi ilana güvenmelisin?

Güveneceğin satıcının güçlü bir geri bildirim geçmişi olmalı. Satıcı iade politikasını açıkça yazmalı ve kartuşun her açıdan gerçek fotoğrafını koymalı. Açıklamasında "reproduction" geçen ya da temel ayrıntıları geçiştiren ilanları doğrudan listenden çıkar. Oyunları genellikle test eden retro oyun mağazaları, koleksiyon forumları ve güvenilir Discord grupları da iyi adres olabilir. Orada satıcının bir geçmişi ve bir itibarı vardır.

İadenin nasıl işleyeceğini satın almadan önce satıcıyla netleştir. Bence sahte çıkan bir kartuşu geri göndermek, bir ilanı baştan dikkatle elemekten her zaman daha zahmetli. Ggwp Academy'nin yazarı da "Sahteyi iade etmekle uğraşmaktansa biraz fazla ödemeyi tercih ederim" diyor, ben de ona katılıyorum. iMore'un yazarı da ikinci el bir Pokémon Platinum'a orijinal fiyatı ödeyip bootleg bir kopya aldığını anlatıyor. İkinci el bir DS'te Platinum'la başlamış biri olarak bu hikâye bana fazla yakın geliyor.

Kart tarafında da benzer bir dert yaşıyorsan sahte Pokémon kartı nasıl anlaşılır rehberimizde evde yapabileceğin testleri topladık. Bir sonraki ilanı açtığında arka yüzün fotoğrafını büyüt ve önce AGB-002 yazısını ara. Yazı yoksa ilanı kapat, sıradakine geç.